Bir bakışta Estonya: temel bilgiler

Estonya, Baltık Denizi’nin kuzeydoğu kıyısında yer alan küçük ama dinamik bir ülkedir. Türkiye’den bakıldığında uzak görünse de NATO ve Avrupa Birliği üyeliği, dijital devlet modeli ve doğasıyla giderek daha fazla ilgi çekiyor. Aşağıdaki bilgiler, kaynak metinde yer alan verilere dayanmaktadır ve o dönemin rakamlarını yansıtır.

Ülke kimliği

Ülkenin resmi adı Estonya Cumhuriyeti’dir. Milli gün olan Bağımsızlık Günü 24 Şubat’ta kutlanır; bu, Estonya’nın bağımsızlığını 1918’de ilan ettiği gündür. Estonya 29 Mart 2004’te NATO’ya, 1 Mayıs 2004’te ise Avrupa Birliği’ne üye oldu.

Coğrafya ve doğa

Estonya’nın yüzölçümü 45 227 kilometrekaredir ve ülkenin yaklaşık yarısı ormanlarla kaplıdır. Sınırların toplam uzunluğu 1 450 kilometreyi aşar; bunun büyük kısmı kıyı şerididir. Tallinn’den Helsinki’ye 85, Riga’ya 310, St. Petersburg’a 350, Stockholm’e 375 kilometre mesafe vardır.

Ülkede 1521 ada bulunur; en büyükleri Saaremaa, Hiiumaa ve Muhu’dur. Estonya aynı zamanda bir göller ülkesidir: en büyük göller Peipsi ve Võrtsjärv’dir. En yüksek nokta, 318 metrelik Suur Munamägi tepesidir. İklim nemli ve ılımandır; kaynakta ocak ortalaması eksi 7,1, temmuz ortalaması artı 16,7 derece olarak verilir.

Nüfus ve şehirler

Kaynak verilere göre nüfus yaklaşık 1,345 milyondur ve kilometrekareye ortalama 30 kişi düşer. Nüfusun çoğunluğu kentlerde yaşar. Etnik yapıda Estonyalılar başı çeker; onları Ruslar, Ukraynalılar, Beyaz Ruslar ve Finler izler.

Başkent Tallinn, nüfusun yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapar. Diğer büyük şehirler Tartu, Narva, Kohtla-Järve ve Pärnu’dur.

Dil ve devlet yapısı

Resmi dil, Fin-Ugor dil ailesinden gelen ve Fince’ye çok yakın olan Estoncadır. Fince, İngilizce, Rusça ve Almanca da yaygın olarak anlaşılır.

Estonya parlamenter bir demokrasidir. Devlet başkanı, parlamento ya da seçici kurul tarafından beş yıllık süre için seçilen cumhurbaşkanıdır. Kaynak metnin hazırlandığı dönemde cumhurbaşkanı Toomas Hendrik Ilves, başbakan Andrus Ansip idi. Tek meclisli parlamento Riigikogu 101 üyeden oluşur ve dört yıllığına seçilir. Seçimlerde orantılı temsil sistemi uygulanır; belediye seçimlerinde vatandaşlık durumuna bakılmaksızın ülkede sürekli oturan yetişkinler de oy kullanabilir. İdari açıdan ülke 15 ilçeye ayrılır.

Para, eğitim ve din

Kaynak metnin dönemine ait para birimi Estonya kronu idi. Eğitim sisteminde yüzlerce okul ve 11 üniversite bulunuyordu. Din alanında 16. yüzyıldaki Reform hareketinden sonra Lüteriyen kilisesi öncü rol oynadı; Ortodoks, Baptist, Metodist ve Katolik toplulukları da etkindir.